Długodystansowcy – test kół

Test długodystansowy, zniszczeniowy i torturowanie sprzęgieł – 12 zestawów kół od cross country po enduro musiało dowieść, że potrafią wiele znieść. Sprawdziliśmy też, czy karbon jest w stanie pokonać aluminium.



NIESTOSOWANE DOTĄD TORTURY

 

Nawet spoza osłony ochronnej słychać wyraźnie twarde uderzenia maszyny testowej. Trach, trach! Stanowisko do testowania sprzęgieł to nowa stacja w procedurze testowej Bike’a. Znajdowało się w halach Syntace, gdzie przeprowadzaliśmy część testów. W tym samym pomieszczeniu znajdowała się też maszyna z bębnem, która miała pokazać, co dzieje się z kołami, gdy są mocno obciążone przez dłuższy okres. Progi na bębnie i ustawienie kół pod kątem obciążały piasty, szprychy i obręcze tak, jak szybka jazda po ścieżce. Jeśli któreś koła pokonały tutaj 3000 km bez uruchomienia wyłącznika, którego sensory notowały odchylenia już o 10 mm, zdecydowanie potrafią wiele znieść. Tortury zostały uzupełnione przez testy zniszczeniowe w laboratorium, gdzie dokonaliśmy też pomiarów wag, bezwładności i sztywności. Oto największy test kół, jaki przeprowadziliśmy do tej pory!

 

PRZYSPIESZENIE I WSPINACZKA

W kolarstwie górskim waga jest szczególnie odczuwalna. Lekkie koła jadą lżej, przyspieszają łatwiej i wspinają się lepiej. Najlżejsze koła w teście ważą pół kilograma mniej niż najcięższe. Koła do użytku ścieżkowego są jednak konstruowane z uwzględnieniem wytrzymałości, nie są więc wybitnie lekkie.

test koła

 

ZESTAWY TESTOWE

 

Pięć zestawów kół z aluminium i siedem z karbonu w cenach od 1600 do 10 560 zł pozwoliło nam sprawdzić obecny stan techniki, jak zawsze niezależnie od ceny. Wybór produktów został dokonany na podstawie naszego oszacowania ich istotności dla rowerowego rynku. Wszystkie koła zostały tak samo potraktowane i ocenione, ponieważ chcieliśmy wiedzieć, jaka kwota zainwestowana w droższe koła rzeczywiście wpływa na ich jakość, a nie tylko gwarantuje niższą masę. Nawet jeśli różnice cenowe są duże, wagowe już raczej niewielkie, najlżejsze i najcięższe koła dzieli zaledwie 500 gramów. Czy za dodatkowe 9000 zł dostaniemy coś więcej niż tylko niższą masę? I pytanie podstawowe – czy karbon jako materiał obręczy to lepszy wybór?

 

KARBON CZY ALUMINIUM?

 

W naszym ostatnim badaniu w 2017 koła karbonowe zachowywały się zerojedynkowo. Przejście od ”wytrzymuje” do ”pęka” było gwałtowne, tylko Syntace przeszło wówczas test zniszczeniowy. Tym razem karbon w identycznym teście wypada lepiej. Wśród siedmiu kół tylko dwa nosiły lekkie ślady po teście uderzeniowym, nie było żadnego pęknięcia. Koła z karbonu wytrzymują więcej, podczas gdy aluminium gnie się mniej lub bardziej. Także w teście wytrzymałościowym na bębnie nowej maszyny testowej karbon wypadł lepiej niż aluminium. Na aluminium pojawiały się pojedyncze rysy, na karbonie nie zrobiło to żadnego wrażenia.

Tym samym można stwierdzić, że materiały sprostały oczekiwaniom. Karbon wygrał. Przy czym aluminiowe koła Syntace także bez szkód dotrwały do końca testu. Dobrze przygotowane aluminium jest w stanie wiele znieść.  Fakt, że większość kół w teście długodystansowym nie dotrwało do końca, sprowadza się do tego, że szprychy luzują się i/lub pękają. Uzyskanie większych przebiegów niż w naszym przypadku byłoby możliwe, gdyby szprychy regularnie dociągano albo wymieniano. Inne defekty były rzadkie, stwierdziliśmy tylko pojedyncze rysy wynikające ze zmęczenia. W bezpośrednim porównaniu szprychy proste okazały się bardziej wytrzymałe niż gięte, które często pękają na zgięciu. Od strony konstrukcji mechanicznej wszystkie koła były podobne. Dzięki standardowi Boost wszystkie koła są wystarczająco sztywne i w wyniku zastosowania 28 szprych bardzo podobnie zbudowane.

 

TEST WYTRZYMAŁOŚCIOWY

 

Wydajne zawieszenia i lepsze umiejętności techniczne sprawiają, że koła są mocniej obciążane. Test z użyciem bębna pokazuje, jak długo będą w stanie wytrzymać. Jak długo jest w stanie wytrzymać koło MTB? To trudne pytanie, ponieważ długowieczność koła dramatycznie zależy od typu tras i użytkownika. Jeden wyścig zjazdowy jest w stanie wyrządzić więcej szkód niż 10 000 km po płaskim. Sportowiec ważący 100 kg obciąża koła inaczej niż góral o wadze 65 kg. Nasze rozwiązanie? Zamontowaliśmy koła na stanowisku testowym Syntace, by przejechały do 3000 km i by odtworzyć całe życie koła w przyspieszonym tempie. Sześć przeszkód na jednym okrążeniu, obciążenie 60 kg i stałe ustawienie pod kątem sprawiały, że koła były poddawane rzeczywistym torturom. Ich słabe punkty, jak luzujące się szprychy czy obręcze podatne na pękanie, stawały się łatwo rozpoznawalne za sprawą milionów obciążeń. Co oznacza 3000 km na stanowisku testowym, nie jesteśmy w stanie precyzyjnie określić, ale rzeczywiste przebiegi powinny być wielokrotnie większe. Koła, które pokonały 3000 km, powinny wytrzymać także na ścieżkach.

 

test koła

 

PODSUMOWANIE

 

Nasz test udowadnia, że karbon okazuje się lepszy niż aluminium jako materiał na obręcze, ponieważ jest lżejszy i jednocześnie bardziej wytrzymały. Poza tym stwierdziliśmy, że różnice w wytrzymałości potrafią być bardzo duże. To naprawdę istotne, czy koło jest w stanie przejechać bezproblemowo 3000 km, czy już po 111 km ledwie się toczy. Przy czym cena jest tutaj sprawą drugorzędną. Tańsze koła również potrafią uzyskiwać bardzo dobre wyniki.

 

TEST SPRZĘGIEŁ

 

Wolnobiegi należą do najbardziej obciążonych części w rowerze. Gęste stopniowanie i szybkie, pewne sprzęgło to podstawa, być móc pokonać techniczne podjazdy. Przetestowaliśmy wytrzymałość sprzęgieł z użyciem maszyny skonstruowanej przez Syntace. Jest ona w stanie sprawdzić wolnobiegi z momentem obrotowym sięgającym 200 niutonometrów. W ten sposób w ciągu 20 minut w przyspieszonym tempie można odtworzyć całe życie sprzęgła. Sprawdzian szczególnie nadaje się do tego, by odkryć wady słabszych konstrukcji.

 

test koła

 

PRZYSPIESZENIE I WSPINACZKA

 

W kolarstwie górskim waga jest szczególnie odczuwalna. Lekkie koła jadą lżej, przyspieszają łatwiej i wspinają się lepiej. Najlżejsze koła w teście ważą pół kilograma mniej niż najcięższe. Koła do użytku ścieżkowego są jednak konstruowane z uwzględnieniem wytrzymałości, nie są więc wybitnie lekkie.

 

test koła

 

TEST WYTRZYMAŁOŚCIOWY

 

Wydajne zawieszenia i lepsze umiejętności techniczne sprawiają, że koła są mocniej obciążane. Test z użyciem bębna pokazuje, jak długo będą w stanie wytrzymać. Jak długo jest w stanie wytrzymać koło MTB? To trudne pytanie, ponieważ długowieczność koła dramatycznie zależy od typu tras i użytkownika. Jeden wyścig zjazdowy jest w stanie wyrządzić więcej szkód niż 10 000 km po płaskim. Sportowiec ważący 100 kg obciąża koła inaczej niż góral o wadze 65 kg. Nasze rozwiązanie? Zamontowaliśmy koła na stanowisku testowym Syntace, by przejechały do 3000 km i by odtworzyć całe życie koła w przyspieszonym tempie. Sześć przeszkód na jednym okrążeniu, obciążenie 60 kg i stałe ustawienie pod kątem sprawiały, że koła były poddawane rzeczywistym torturom. Ich słabe punkty, jak luzujące się szprychy czy obręcze podatne na pękanie, stawały się łatwo rozpoznawalne za sprawą milionów obciążeń. Co oznacza 3000 km na stanowisku testowym, nie jesteśmy w stanie precyzyjnie określić, ale rzeczywiste przebiegi powinny być wielokrotnie większe. Koła, które pokonały 3000 km, powinny wytrzymać także na ścieżkach.

 

test koła

 

CRASH TEST

 

Nieudane lądowanie? Przegapiony kamień? Wówczas obręcz uderza w przeszkodę. Odtworzyliśmy to w laboratorium Bike w postaci testu uderzeniowego i sprawdziliśmy, co zniesie obręcz. Została ustawiona pod kątem 20°, a młot z tworzywa uderzał w jej krawędź. Na aluminiowych obręczach powstawały w wyniku tego gięcia, których głębokość mierzyliśmy i ocenialiśmy (tabele). Obręcze z karbonu badaliśmy za pomocą lupy i ocenialiśmy stopień uszkodzenia.

 

test koła

 

Crankbrothers Synthesis XCT Alloy

 

test koła test koła       

WAGA: 1894 g
CENA:
3511 zł
INFO: 7anna.pl


Na pierwszy rzut oka koła zbudowane są typowo, z konwencjonalnymi piastami i zgiętymi szprychami. Wśród detali, jako ekstrawagancja, zaskakują różne szerokości obręczy. Z przodu szerokość wynosi 26 z tyłu 24 mm. Koła zdołały wytrzymać dwie trzecie testu wytrzymałościowego, zanim liczne pęknięte szprychy zakończyły ten fragment sprawdzianu. Obręcz w teście uderzeniowym mocno się wgniatała, ale utrzymywała centryczność i z deformacją wynoszącą 1,8 mm nadal nadawała się do jazdy. Sprzęgło zdało test wytrzymałościowy. Ocena końcowa dobra.

test koła

 

Crankbrothers Synthesis XCT 11 

 

test kołatest koła

             

WAGA: 1549 g
CENA: 10555 zł
INFO: 7anna.pl

 

Karbonowa wersja obręczy pozwala zaoszczędzić na wadze 340 g (w porównaniu z aluminiową), ale jest zbudowana analogicznie, z giętymi szprychami i różnymi szerokościami. Użyto cienkich szprych Sapim CX‑Ray, zaś korpusy piast są bardziej pękate. W teście wytrzymałościowym przednie koło osiągnęło równie dobry wynik co odpowiednik aluminiowy, tylne odpadło wcześniej za sprawą licznych pęknięć szprych. Także precyzyjnie zestopniowane sprzęgło nie dotrwało do końca testu. Za to obręcz okazała się odporna na uderzenia i przetrwała test bez problemu.

 

test koła

 

DT Swiss M 1900 Spline

 

test kołatest koła

 

WAGA: 2032 g
CENA:
1614 zł
INFO: dtswiss.com

 

Zdecydowanie najtańsze koła w teście należą do klasy podstawowej w kolekcji Szwajcarów, ale jednocześnie oferują niemal wszystko, co charakteryzuje nowoczesne koła. Piasty Straight Pull podtrzymują szerokie i bardzo sztywne obręcze tubeless ready. Od strony mechanicznej koła są dobre, brakuje im optymalizacji pod kątem wagowym. W trakcie testu długodystansowego tylne koło zaliczyło pod koniec pęknięcie szprych. Także sprzęgło z zapadkami nie dotrwało do końca rundy testowej. Zważywszy na cenę, jest to jednak bardzo udany model.

 

test koła

 

DT Swiss XRC 1200 Spline

 

test kołatest koła

 

WAGA: 1504 g
CENA:
9671 zł
INFO: dtswiss.com

 

Szlachetne koła w porównaniu z tańszym wariantem z aluminiową obręczą pozwalają zaoszczędzić 0,5 kg wagi. Karbonowa obręcz jest jednak nie tylko lżejsza, ale i bardziej wytrzymała. Uderzenia przyjęła bez śladu szkód. Sprzęgło z kołami zębatymi także jest bardziej wytrzymałe niż to z zapadkami. Mimo tego w sumie koło zaliczyło mniejszy przebieg niż tańszy odpowiednik. Pod koniec pierwszej części testu uszkodzenie łożyska w przednim kole ”wyłączyło” stanowisko testowe. Tylne koło zaliczyło test bez problemu.

 

test koła

 

eThirteen TRS Plus

 

test kołatest koła

 

WAGA: 1776 g
CENA:
2816 zł
INFO: strangesummit.com

 

Podwójnie cieniowane szprychy obniżają wagę tradycyjnie zbudowanego koła do mniej niż 1800 g i to mimo szerokiej obręczy. Szprychy jednak nie dorosły do obciążeń z testu i pękały seryjnie, co spowodowało przerwanie próby już po 10% dystansu testowego. Pęknięcia następowały na zgięciach szprych i przy nyplach. Obręcz w teście uderzeniowym również okazała się mało wytrzymała i miała mocne gięcia. Za to mechanika sprzęgła nie sprawiała problemów. Koła mogą działać używane rozsądnie przez lekkich użytkowników.

 

test koła

 

eThirteen XCX Race

 

test kołatest koła

 

WAGA: 1582 g
CENA:
7823 zł
INFO: strangesummit.com

 

Karbonowe obręcze pozwalają zaoszczędzić 200 g w porównaniu z zestawem z aluminium. Konstrukcja jest porównywalna, z 28 skrzyżowanymi, tradycyjnymi szprychami. Karbonowa obręcz jest bardziej odporna na uderzenia niż aluminiowa, ale na czwartym stopniu uderzeń wykazywała lekkie deformacje i tym samym była najsłabsza z karbonowych obręczy w naszym teście. Szprychy pękały za to trochę później niż w aluminiowym odpowiedniku, co może potwierdzać lepszą sztywność obręczy z karbonu. Również te koła nie będą najlepsze dla ciężkich użytkowników jeżdżących w trudnym terenie.

 

test koła

 

Race Face Next SL 26

 

test kołatest koła

 

WAGA: 1582 g
CENA:
7475 zł
INFO: raceface.com

 

Od strony wizualnej w oczy rzucają się potężne korpusy piast. Najwyraźniej jednak proste szprychy znajdują tu bardzo dobre warunki pracy, ponieważ lekkie koła zniosły test wytrzymałościowy bez żadnych problemów. Gęsto zestopniowane sprzęgło, w którym pracuje sześć zapadek, również wytrzymało. Jedyna usterka – obręcz w najwyższym stopniu sprawdzianu uderzeniowego wykazywała uszkodzenia. Zewnętrzna warstwa ujawniła lekką delaminację. Mimo tego koła uzyskały ocenę super i drugi wynik punktowy.

 

test koła

 

Reynolds TR 309 s

 

test kołatest koła

 

WAGA: 1635 g
CENA:
6815 zł
INFO: hayesbicycle.com

 

Potężne, szerokie obręcze, a jednocześnie lekkie. Koła Reynoldsa dosłownie domagają się odpowiednio grubych opon. W teście uderzeniowym okazały się wytrzymałe, także sprzęgło nie sprawiało problemów. Przednie koło za sprawą kłopotów z łożyskiem poległo tuż przed końcem testowych 3000 km. Z tyłu po zaledwie 10% dystansu testowego pękły liczne, cienkie szprychy, co wymusiło koniec sprawdzianu. Z lepszym naprężeniem i/lub zabezpieczeniem nypli prawdopodobnie wytrzymałoby zdecydowanie więcej. Udało się jednak osiągnąć ocenę bardzo dobrą.

 

test koła

 

Stan’s No Tubes ARCH MK3

 

test kołatest koła

 

WAGA: 1786 g
CENA:
2860 zł
INFO: notubes.com

 

Charakterystyczny dla Stan’sa jest płaski profil obręczy. W teście wytrzymałościowym przednie koło poddało się w połowie dystansu za sprawą pękniętych szprych. Z tyłu za pierwszym razem osiągnęliśmy 111, za drugim 732 km. Od strony tarczy pękało bardzo wiele szprych, prawdopodobnie za sprawą zbyt słabego naciągnięcia i luzowania się. Mocno naciągnięte szprychy od strony napędowej powodowały centrowanie się koła i pęknięcia obręczy. W teście uderzeniowym obręcz była bardziej wytrzymała niż w 2017. Sprzęgło wytrzymało test długodystansowy. Lekki zestaw dla lekkich użytkowników.

 

test koła

 

Stan’s No Tubes CREST CB7

 

test kołatest koła

 

WAGA: 1476 g
CENA:
6160 zł
INFO: notubes.com

 

Najlżejszy zestaw kół w teście. Karbonowa obręcz Stans’a wygląda tak samo jak model aluminiowy, jest jednak węższa i zdecydowanie wytrzymalsza. Wytrzymała test uderzeniowy bez problemu. Przednie koło ”przejechało” cały dystans testowy, odnotowaliśmy tylko obrócenie się dwóch nypli. Tylne koło ucierpiało za sprawą dwóch pękniętych szprych i odpadło zdecydowanie wcześniej. Sprzęgło zniosło test długodystansowy. Z wagą 1476 g zestaw będzie dobrą propozycją dla lekkich użytkowników, którzy nie będą mocno obciążali szprych.

 

test koła

 

Syntace W28i Straight Alu

 

test koła

 

WAGA: 1476 g
CENA:
3511 zł
INFO: syntace.de

 

Zdecydowanie najlepsze koła aluminiowe w klasyfikacji testowej. Rozszerzające się i mocne brzegi obręczy sprawiają, że jest ponadprzeciętnie wytrzymała. Dopiero przy najmocniejszym uderzeniu ścianka uległa lekkiemu wygięciu. Test długodystansowy koła przeszły bez problemu, także sprzęgło. Waga 1806 g jest w porządku, jak na model uniwersalny. Koła mają system usuwania luzu, gdy są zamontowane, pomysł niezły, ale może wprowadzać błędy. Ta sama długość kół w całym zestawie ułatwia serwis.

 

test koła

 

Syntace C33i Straight Carbon

 

test kołatest koła

 

WAGA: 1692 g
CENA:
6591 zł
INFO: syntace.de

 

Zwycięzca (minimalny) klasyfikacji punktowej. Ponadprzeciętnie szeroka obręcz jest bardzo wytrzymała, nie doznała żadnych uszkodzeń w teście uderzeniowym. Także w teście długodystansowym nie było problemów, włącznie ze sprzęgłem. Z wynikiem 1692 g koła są pomyślane bardziej pod kątem wytrzymałości niż niskiej wagi, dopuszczone nawet do użytku w zjeździe. Jedna długość szprych w całym zestawie ułatwia serwisowanie. Bezstresowe koła do szaleństwa w terenie. Zważywszy na możliwości, cena nadal do zaakceptowania.

 

test koła

 

JAK TESTUJE BIKE

 

Koła zostały zmierzone w laboratorium Bike, osobne kategorie pomiarowe zawierają się w ocenie końcowej. Masa (25%) została zważona z opaską na obręcz, ale bez sztywnej osi. Bezwładność (10%) zdradza, jak masa rozłożona jest w całym kole. Najlepiej, gdy jak najmniejsza jej część znajduje się w obręczy, ponieważ łatwiej wówczas przyspieszać.

 

test koła

 

Sztywność (15%) odpowiada za trzymanie toru jazdy i mechaniczną wytrzymałość kół. Ważący więcej użytkownicy powinni zwracać uwagę na wyższe wartości. Test wytrzymałościowy (20%) informuje, jak długo koła są w stanie znieść intensywne użytkowanie. Koła przejechały do 3000 km, przy czym sztuczne przeszkody zapewniały miliony obciążeń. Ustawienie pod kątem dodatkowo obciążało szprychy i piasty. Wytrzymałość sprzęgła (15%) to odpowiedź na pytanie o żywotność mechaniki wolnobiegu. Odporność obręczy na uderzenia (15%) została sprawdzona za pomocą pięciostopniowego testu uderzeniowego symulującego dobicie. W pomiarach wykorzystywaliśmy stanowiska testowe Instytutu Zedlera.

 

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:

 

Zrób to sam: Tuning kół - żegnaj dętko

Seria warsztatowa "Zrób to sam"

Komentarze do artykułu