ZRÓB TO SAM: UKŁAD ZAWIESZENIA CZ. 1 – USTAWIENIA

Rowerowi maniacy i serwisanci uczynili z regulacji zawieszenia odrębną dziedzinę nauki. Tymczasem mnogość potencjalnych ustawień amortyzatora i tłumika często przytłacza przeciętnego rowerzystę. BIKE postanowił przyjść z pomocą i pokazać, jak właściwie wyregulować zawieszenie oraz na co zwracać szczególną uwagę podczas prac serwisowych.



TRZY PODSTAWOWE PARAMETRY

 

Podstawowej regulacji można dokonać w mniej niż pięć minut. Takie pojęcia, jak ugięcie wstępne (sag), tłumienie powrotu oraz kompresji, nie będą już nocnym koszmarem! Ugięcie wstępne, tłumienie powrotu oraz kompresji. Jeśli raz zrozumiemy, które „pokrętła” odpowiadają za te trzy parametry współczesnego zawieszenia, przy użyciu niewielkiej liczby narzędzi dokonamy wstępnej regulacji z dziecinną łatwością.

 

Ustawienie amortyzatora

 

Ugięcie wstępne, czyli sag, odpowiada za twardość amortyzatora/tłumika. Sag należy dopasować do wagi rowerzysty. Tłumienie powrotu i kompresji decydują o tym, jak szybko zawieszenie rozpręża się i spręża w trakcie pracy. Ogólnie rzecz biorąc, amortyzator i tłumik można regulować niezależnie od siebie, ale ponieważ układ zawieszenia powinien pracować harmonijnie, przód i tył należy zgrać ze sobą.

 

KROK 1: PRZYGOTOWANIE

 

Ustawienie amortyzatora

 

Uprzednio należy zwolnić wszystkie blokady i pokrętła regulujące tłumienie. Jeśli zawieszenie dysponuje niezależną regulacją tłumienia amortyzacji (pokrętła niebieskie), otwieramy ją, odkręcając w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Analogicznie postępujemy z tłumieniem powrotu (pokrętła czerwone). Większość producentów umieszcza na swoich widelcach tabelę z rekomendowanym ciśnieniem.

 

KROK 2: WERYFIKACJA SAGU

 

Ustawienie amortyzatora

 

Sag (lub skok negatywny) to ta część skoku zawieszenia, która wykorzystywana jest już pod obciążeniem rowerzysty. Aby ustalić sag, rower opieramy jednym końcem kierownicy o ścianę i zajmujemy pozycję zasadniczą, tzn. stajemy centralnie nad ramą z lekko ugiętymi nogami i rękami.

 

KROK 3: PRZESUWAMY O-RINGI

 

Ustawienie amortyzatora

 

Gumowe o‑ringi sagu amortyzatora i tłumika przesuwamy po ich powierzchni ślizgowej aż do samych uszczelek kurzowych. Dobrze byłoby mieć tu drugą parę rąk do pomocy, podczas gdy my cały czas znajdujemy się w pozycji zasadniczej. Następnie bardzo delikatnie zsiadamy z roweru, tak aby dodatkowo nie obciążać zawieszenia i nie przesuwać o‑ringów.

 

KROK 4: KONTORLA SAG-U

 

Ustawienie amortyzatora

 

O‑ringi wskazują nam teraz sag. Amortyzatory i tłumiki RockShoxa na powierzchni ślizgowej mają nadrukowane wartości procentowe ułatwiające orientację. W przypadku Foxa trzeba zmierzyć odległość między uszczelką przeciwkurczową a o‑ringiem. Ugięcie wstępne to stosunek uzyskanej wartości do całego skoku tłumika (ten także warto zmierzyć) czy amortyzatora (sag/skok).

 

KROK 5: DOPASOWANIE CIŚNIENIA POWIETRZA

 

Ustawienie amortyzatora

 

W idealnym przypadku sag widelca i tłumika powinien wynosić 20–30% całego skoku. Ogólna zasada mówi, że im większy skok zawieszenia, tym większy sag możemy ustawić. Jeśli jednak ugięcie wstępne wynosi powyżej 30%, trzeba dopompować amortyzator/tłumik. Jeśli sag jest za mały, zmniejszamy ciśnienie. Już nawet małe zmiany ciśnienia w komorze powietrznej dają wymierne efekty!

 

KROK 6: PONOWNA WERYFIKACJA SAG-U

 

Ustawienie amortyzatora

 

Po dopasowaniu ciśnienia powietrza powtarzamy kroki 2, 3, 4, a w razie konieczności ponawiamy krok 5. Czynności powtarzamy do momentu uzyskania założonego ugięcia wstępnego z przodu i z tyłu. Należy pamiętać, żeby po każdorazowym pompowaniu i spuszczaniu powietrza kilka razy ugiąć całe zawieszenie w celu wyrównania ciśnienia w komorach wewnętrznych.

 

KROK 7: CIŚNIENIE POWIETRZA JEST OK

 

Ustawienie amortyzatora

 

Ugięcie wstępne amortyzatora i tłumika można regulować niezależnie od siebie, ale koniec końców na szlaku cały układ musi współpracować harmonijnie. A ponieważ na zjazdach trochę bardziej obciążany jest amortyzator, warto, żeby przód był minimalnie twardszy od tyłu. W turystycznych fullach polecamy 30% sag dla tłumika i 25–30% dla amortyzatora.

 

KROK 8: TŁUMIENIE POWROTU TŁUMIKA: KROK A

 

Ustawienie amortyzatora

 

Tłumienie powrotu kontroluje prędkość, z jaką elementy zawieszenia rozprężają się, tzn. wracają do pozycji wyjściowej. Tłumienie regulowane jest za pomocą przepływu oleju. Aby je ustawić, najlepiej zjechać z krawężnika, siedząc w siodle. Alternatywny sposób zakłada, że z pozycji zasadniczej (jak na zdjęciu poniżej) opadamy na siodło.

 

KROK 9: TŁUMIENIE POWROTU TŁUMIKA: KROK B

 

Ustawienie amortyzatora

 

Obserwujemy zachowanie tłumika przy rozprężaniu. Jeśli po zjechaniu z krawężnika kołysze się kilkakrotnie, tłumienie powrotu jest za szybkie. Klikamy czerwonym pokrętłem zgodnie z ruchem wskazówek zegara. A następnie powtarzamy kroki 8 i 9 do momentu, w którym tłumik powróci do pozycji wyjściowej, nie wykonując kolejnych ugięć. Tłumienie powrotu powinno być tak szybkie, jak to tylko możliwe, a jednocześnie tak wolne, jak to konieczne.

 

KROK 10: TŁUMIENIE POWROTU AMORTYZATORA

 

Ustawienie amortyzatora
Ustawienie amortyzatora

 

W przypadku amortyzatora postępujemy analogicznie. Sprężamy go, naciskając otwartymi dłońmi na kierownicę, po czym szybko puszczamy i obserwujemy zachowanie przedniego koła. Jeśli przy rozprężaniu amortyzatora koło oderwie się od ziemi, zwiększamy stopniowo tłumienie odbicia (klikając zgodnie z ruchem wskazówek zegara) aż do momentu, w którym koło pozostanie na ziemi.

 

KROK 11: TŁUMIENIE KOMPRESJI

 

Ustawienie amortyzatora

 

W bardziej zaawansowanych konstrukcjach można osobno ustawić tłumienie kompresji, które odpowiada za prędkość, z jaką zawieszenie jest sprężane. Można je ustawić poprawnie tylko podczas jazdy. Zaczynamy z całkowicie otwartym tłumieniem kompresji (pokrętło całkowicie odkręcone przeciwnie do ruchu wskazówek zegara) i w razie konieczności zwiększamy je stopniowo.

 

KROK 12: REGULACJA TŁUMIENA KOMPRESJI

 

Podczas jazdy zwracamy uwagę na następujące sytuacje. Jeśli na dohamowaniu przed zakrętem albo w trakcie pompowania zawieszenie zapada się za bardzo, trzeba zwiększyć tłumienie (wolnej) kompresji. Jeśli mimo odpowiednio dobranego ciśnienia zawieszenie jest niekomfortowe, tłumienie wolnej kompresji trzeba zmniejszyć.

W amortyzatorach i tłumikach do enduro oprócz prostej regulacji (wolnej) kompresji często można wpływać także na tłumienie szybkiej kompresji, która jest odpowiedzialna za wybieranie szczególnie szybko następujących po sobie uderzeń oraz reguluje prędkość sprężania przy lądowaniu i podczas szybkiej jazdy po korzeniach. Jeśli czujemy, że w podobnych sytuacjach amortyzator za szybko oddaje skok, musimy zwiększyć tłumienie szybkiej kompresji. Natomiast jeśli po długich zjazdach doskwierają nam zmęczone przedramiona, z reguły oznacza to jazdę ze zbyt wysokim tłumieniem kompresji.

 

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:

 

ZRÓB TO SAM: NAPĘD

 

cz. 1 - Napęd 1x12 dla każdego

cz2. - Dostępne grupy

cz.3 - Regulacja przerzutki tylnej

cz. 4 - Regulacja przerzutki przedniej

 

Reportaż: Bhutan - nowe ścieżki króla

 

Komentarze do artykułu