ZRÓB TO SAM: NAPĘD 1X12 DLA KAŻDEGO CZ. 1

Dzięki nowym grupom napędowym XT i SLX dwanaście zębatek kasety stało się już rynkowym standardem. Czy warto zatem pomyśleć o modernizacji napędu? Przygotowaliśmy przewodnik po wszystkich grupach napędowych, w którym wyjaśniamy, co wiąże się z ewentualną przebudową napędu oraz jak go poprawnie wyregulować.



ALBO JEDNO, ALBO DRUGIE

 

Kończy się czas kompromisów związanych z napędami. Zaprezentowany przez markę Sram w 2012 roku pierwszy prawdziwy, jednorzędowy napęd XX1 wiązał się jeszcze z pewnymi ograniczeniami. Ówczesne napędy Amerykanów 1x11 o zakresie przełożeń 420% (382% w Shimano) albo oferowały twardy i szybki bieg na szutrowe zjazdy, albo lekki bieg górski do walki ze stromymi podjazdami. Nie było to więc rozwiązanie uniwersalne. Dlatego głównie kolarze wyprawowi długo jeszcze pozostawali wierni sprawdzonym napędom z dwoma/trzema blatami korby, o znacząco szerszym zakresie przełożeń. Kto nie był bowiem skłonny do zaakceptowania ww. kompromisów, ten nie mógł cieszyć się zaletami, jakie niosły ze sobą napędy z jednym blatem. Wskutek rezygnacji z przedniej przerzutki, zbędnych blatów korby i lewej manetki udało się zaoszczędzić około 300 gramów. Nie mówiąc już o tym, że rower z napędem 1x sprawia wrażenie uporządkowanego. Nieumyślne błędy prowadzące do nadmiernego krzyżowania, uciążliwe przycinanie na korbie czy częste spadanie łańcucha przeszły do lamusa.

 

PRZEŁOM

 

Prawdziwym przełomem wśród purystycznych napędów z jednym blatem korby było jednak wprowadzenie dodatkowej, dwunastej zębatki kasety w technologii Sram Eagle. Od tej chwili liczne zalety napędu 1x idą dodatkowo w parze z zakresem przełożeń na akceptowalnym poziomie 500%. Minionego lata w końcu także marka Shimano zafundowała dwunasty tryb kasety w grupach XT i SLX. Tym samym tańsze grupy napędowe Sram i Shimano ostatecznie przesądziły o zwycięstwie napędów 1x12. A jeśli komuś zakres przełożeń na poziomie 500% lub 510% wciąż nie wystarcza, ma jeszcze możliwość wyboru Shimano w wersji 2x12. A w tym przypadku zakres wynosi 623%. Przesiadka na napęd dwurzędowy nigdy dotąd nie była równie atrakcyjna.

 

Czym jest zakres przełożeń?

 

Napęd 1x12

 

Zakres przełożeń informuje nas o różnicy między najlżejszym a najcięższym biegiem. Czasem można spotkać się z tożsamymi pojęciami: rozpiętość przełożeń, względnie spektrum przełożeń. Napędy o szerokim zakresie przełożeń cechuje lekki bieg wspinaczkowy/górski oraz twardy bieg pozwalający dokręcać na zjazdach. Przy wąskim zakresie trzeba liczyć się z tym, że albo pod górę będziemy zmuszeni pedałować mocniej, albo na zjazdach będziemy kręcili z większą kadencją. Jak wolno lub szybko będziemy zmuszeni pedałować, zależy także od rozmiaru kół oraz blatów korby. Przy dokładnie takim samym przełożeniu rower na kołach 26” zawsze będzie miał mniejszy bieg niż rower 29”.

 

Problematyczne miejsca

Wyposażając swój stary rower w nowy napęd dwunastkowy, trzeba pamiętać o kilku problematycznych miejscach.

 

BĘBENKI

 

Do 2012 roku na rynku występowały wyłącznie bębenki Shimano HG. Stary standard zrobił już swoje, a napędy dwunastkowe wymagają z reguły specjalnych bębenków. Nowe BĘBENKI dopasujemy do najpopularniejszych piast za około 240 zł.

 

Napęd 1x12 - shimano_HG
Bębenek HG to protoplasta rodziny. Dokładnie takie mocowanie kasety było wykorzystywane nie tylko we wszystkich starych napędach Shimano, ale także w starych rozwiązaniach marki Sram z dwoma i trzema blatami korby.

 

Napęd 1x12 - Shimano-MIcroSpline

Z obecną grupą XTR Shimano zaprezentowało po raz pierwszy także nowy bębenek. Micro Spline to podstawowy wymóg przy montażu wszelkich kaset o dwunastu zębatkach.

Napęd 1x12 - Sram XD

Kiedy w 2012 Sram przedstawił pierwszy napęd jednorzędowy, światło dzienne ujrzał także bębenek w standardzie XD. Pasuje do jedenasto- i dwunastorzędowych kaset Sram i dostępny jest do każdego niemal rodzaju piasty.

 

KORBY

 

Zestawy montażowe 1x12 (upgrade kits) sprzedawane są z reguły BEZ KORBY. A to dlatego, że często można zaadaptować swoją starą korbę, montując do niej nowy blat. Dopasowane do każdej korby blaty oferują Sram, Race Face, Absolute Black i inni dostawcy podzespołów akcesoryjnych. Nowa tarcza to wydatek od 200 złotych. Odkręcamy starą i dokręcamy nową.

 

Napęd 1x12

W większości korb z więcej niż jednym blatem otwory montażowe śrub oddalone są od siebie o 104 mm.            

 

Napęd 1x12

SHIMANO 11 RZĘDÓW - Wszystkie korby napędów 11-rzędowych mają otwory montażowe oddalone od siebie o 96 mm i 4 śruby rozmieszczone na planie prostokąta.         

 

Napęd 1x12

SRAM- Większość korb Sram zazębia się w systemie Direct Mount, a korby 1x12 od Shimano mają specjalny standard Direct Mount.

 

PRZEDNIA PRZERZUTKA

 

Shimano wciąż daje możliwość stosowania dwóch blatów korby. Chcąc korzystać z zalet takiego rozwiązania, np. szerokiego zakresu przełożeń 623%, trzeba wcześniej sprawdzić rodzaj MOCOWANIA PRZEDNIEJ PRZERZUTKI w swojej starej ramie. W Shimano zostały tylko przerzutki przednie typu Side Swing w trzech standardach. Linka musi być przy tym zawsze poprowadzona od przodu (środkowe zdjęcie).

 

Napęd 1x12

W starszych, względnie tańszych ramach aluminiowych przerzutka montowana jest klasycznie, tj. za pomocą obejmy okrągłej rury podsiodłowej.     

 

Napęd 1x12

W szczególności fulle dysponują możliwością montażu w standardzie E-type. Przerzutka przykręcana jest do ramy za pomocą dwóch śrub.           

 

Napęd 1x12

Jeśli przerzutka przykręcona jest do ramy powyżej blatów jedną śrubą, mamy do czynienia ze standardem Direct Mount.

 

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:

 

Wspólnie z Fabrykarowerów.com kręcimy dla Kasi i Rity

Niner RIP 9 RDO Custom w kolorach Kolorado

Klik, klik, kupione - test sprzedawców wysyłkowych

 

Komentarze do artykułu